Zdarza się, że w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości (szczególnie gruntowych) widnieją stare wpisy z lat 40-tych lub 50-tych ubiegłego stulecia, których istnienie wpływa na możliwość swobodnego obrotu nieruchomością lub jej obciążenia. Na domiar złego podmioty wskazane jako uprawnieni z tytułu praw ujawnionych w księgach wieczystych obecnie już nie istnieją. Brak więc osoby, która mogłaby skutecznie złożyć oświadczenie o wyrażeniu zgody na wykreślenie hipoteki, tym bardziej że dla swojej skuteczności wymaga ono notarialnego poświadczenia podpisu. Jak wobec tego doprowadzić do wykreślenia starych wpisów z działów III i IV ksiąg wieczystych? Konieczne będzie uzyskanie stosownego dokumentu urzędowego pozwalającego na złożenie wniosku do Sądu Wieczystoksięgowego o wykreślenie problematycznego w wpisu.
Jeśli mierzysz się z podobną sprawą dotyczącą gruntu lub lokalu, prowadzę ją jako prawnik od nieruchomości w Katowicach.
Zaświadczenie umożliwiające wykreślenie wpisu z działów III i IV księgi wieczystej
W większości przypadków, instytucją właściwą do wydania stosownego oświadczenia umożliwiającego złożenie wniosku o wykreślenie wpisu z ksiąg wieczystych będzie Bank Gospodarstwa Krajowego. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt. ustawy o Banku Gospodarstwa Krajowego, do zadań BGK należy wydawanie oświadczeń mających moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, umożliwiających wykreślenie wpisów ujawnionych w działach III i IV ksiąg wieczystych lub zbiorach dokumentów, dokonanych na rzecz:
a) instytucji kredytowych zlikwidowanych lub uznanych za zlikwidowane na podstawie dekretów, o których mowa w pkt 4
b) Skarbu Państwa z tytułu:
– nabycia ziemi i inwentarza z Państwowego Funduszu Ziemi, utworzonego dekretem z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. poz. 13, z 1957 r. poz. 172 oraz z 1968 r. poz.6)
– udzielonych w latach 1945-1990 kredytów i pożyczek na rozbiórkę i naprawę, wykończenie budowy, nadbudowę, remont i odbudowę budynków, na sprzedaż gruntów pod zabudowę oraz na sprzedaż przez państwo domów jednorodzinnych i wielorodzinnych
c) Skarbu Państwa lub podmiotów, których następcą jest Skarb Państwa, dokonanych przed dniem 1 września 1939 r.
Wniosek o wydanie stosownego oświadczenia przez BGK może złożyć właściciel nieruchomości, załączając do wniosku odpis księgi wieczystej. Zgodnie z informacjami BGK do wniosku należy dołączyć:
- dowód spłaty wartości obciążenia ujawnionego w księdze wieczystej, w przypadku nieposiadania dowodu spłaty, BGK, po przeliczeniu kwoty obciążenia na obecnie obowiązująca jednostkę pieniężną (po denominacji), wezwie wnioskodawcę do spłaty wierzytelności zapisanej w księdze wieczystej;
- kopię dokumentów dot. wykreślanego wpisu w księdze wieczystej, np. dokument, w którym wskazana jest data ustanowienia ciężaru, data nabycia nieruchomości, data nadania ziemi jak również dokumenty kredytowe, które stanowiły podstawę dokonania wpisu obciążenia.
W przypadku niedołączenia w/w dokumentów do wniosku, BGK udzieli odpowiedzi opierając się na danych dostępnych w systemie teleinformatycznym do obsługi ksiąg wieczystych udostępnionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości lub zwróci się o uzupełnienie wniosku przez wnioskodawcę.
W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku BGK wskaże wnioskodawcy kwotę do zapłaty wierzytelności ujawnionej w księdze wieczystej (po przeliczeniu ujawnionej wartości wierzytelności po denominacji) wraz z kosztem opłaty za rozpatrzenie wniosku przez BGK. Po wpłacie w/w kwot bank przesyła wnioskodawcy oświadczenie zezwalające na wykreślenie wpisu z ksiąg wieczystych. Oświadczenie to jest dokumentem urzędowym stanowiącym podstawę ujawnienia zmiany w księdze wieczystej i może stanowić załącznik do wniosku złożonego do sądu wieczystoksięgowego.
O autorze: dr Maciej Swędzioł, radca prawny KT-4286 OIRP Katowice. Praktyka obejmuje prawo nieruchomości, prawo budowlane (administracyjne i cywilne) oraz zamówienia publiczne. Profil autora · Wpis w rejestrze radców prawnych
